อย่างที่เกริ่นมาตั้งแต่ต้นเรื่อง ความเคลื่อนไหวเรื่องการจัดตั้งกฎบัตรกำลังขยายตัวออกไปในหลายจังหวัดทั่วประเทศ และถูกหยิบยกให้เป็นเครื่องมือใหม่ในการพัฒนาเมืองในรูปแบบใหม่เพื่อความยั่งยืน หรือ New Urban Development Platform for Sustainable Goals ที่เริ่มเห็นผลลัพธ์ในการรวบรวมผู้คนและแนวคิดการพัฒนาเมืองและจังหวัด โดยการมีส่วนร่วม การใช้ข้อมูล ความร่วมมือ และการใช้เครื่องมือด้านเศรษฐกิจเข้ามามีส่วนในเรื่องการขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่ที่ตอบโจทย์ศักยภาพ และความต้องการของคนในพื้นที่ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและนำกลไกข้อตกลงร่วมกันของสังคม (Social Collaboration) ตามรูปแบบของกฎบัตรนำไปสู่การปฏิบัติการเป็นตนแบบและแนวทางในการวางยุทธศาสตร์ของเมือง
การนำแนวคิดเอาเกณฑ์การวางแผนและการออกแบบเมืองอย่าง Smart Growth, LEED-ND และ Form-Based Codes มาใช้เพื่อกระตุ้นศักยภาพและการพัฒนาในทุกมิติของพื้นที่ และการสนับสนุนให้เกิดการพัฒนาเมืองรูปแบบใหม่โดยให้บริษัทพัฒนาเมือง (City Development-CD) หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ร่วมเป็นผู้นำในการเปลี่ยนแปลง ริเริ่ม และขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมในพื้นที่ของตนเอง ผ่านความร่วมไม้ร่วมมือกันของสังคม และแนวคิดกฎบัตร ซึ่งมีกลไกที่ใช้ดำเนินการขับเคลื่อน ‘4 กลไกหลัก’ ได้แก่ 1.เกณฑ์การเติบโตอย่างชาญฉลาดด้วยการใช้เกณฑ์การออกแบบเมือง 2.การมีข้อตกลงร่วมของสังคมในรูปกฎบัตรเพื่อการพัฒนาเมือง 3.การใช้เครื่องมือรางวัลการวางแผนแห่งชาติ (Thailand Planning Award-TPA) และ 4.การบูรณาการกลไกกับเครื่องมือการพัฒนาเมืองโดยมีบริษัทพัฒนาเมือง และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นแกนกลางการดำเนินงานผ่านการปฏิบัติ และโครงการศึกวิจัยในพื้นที่
กลไกปัจจุบันมีเมืองและจังหวัดที่ริเริ่มจัดทำกฎบัตรไปแล้ว 5 แห่งได้แก่ 1.จังหวัดอุดรธานี 2.เมืองป่าตอง (จังหวัดภูเก็ต) 3.จังหวัดสระบุรี 4.เทศบาลนครนครสวรรค์ (จังหวัดนครนครสวรรค์) และ5.จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งในอนาคตอันใกล้คาดว่าจะมีอีกหลายพื้นที่หลายจังหวัดจะริเริ่มดำเนินการจัดทำ และประกาศใช้กฎบัตร ในแนวทางคล้ายคลึงกันอันได้แก่ จังหวัดกระบี่ กรุงเทพฯ(เฉพาะย่าน)และปริมณฑล

• กฎบัตรอุดรธานี (Udonthani MICE & Greenest City Action Plan 2029)

กฎบัตรแห่งแรกของประเทศไทยริเริ่มจัดทำเมื่อปลายปี 2561 และประกาศใช้เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา โดยได้รับการตอบรับขับเคลื่อนจากกลุ่มแกนนำ อาทิ บริษัท อุดรธานีพัฒนาเมือง ภาคประชาสังคม และภาครัฐทั้งในส่วนท้องถิ่น และระดับจังหวัด ร่วมกันระดมความคิด และลงนามกำหนดสาขาการพัฒนาจำนวน 10 สาขา เพื่อเป็นแผนปฏิบัติการตามเป้าหมายการพัฒนาให้อุดรธานีเป็นเมืองไมซ์ และเมืองเขียว ซึ่งประกอบด้วย 1.สาขาไมซ์ (MICE) 2.เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) 3.ที่อยู่อาศัยและที่อยู่อาศัยของประชาชนทุกระดับรายได้ (Housing & Affordable Housing) 4.คมนาคมขนส่งสีเขียว (Green Transportation) 5.พลังงานสีเขียว (Green Energy) 6.เกษตร อาหารปลอดภัย และเครือข่ายอาหารท้องถิ่น (Agriculture, Green & Safety Food, Food and Local Food Stuffs) 7.อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Economy) 8.สวนสาธารณะ พื้นที่สาธารณะ และพื้นที่สีเขียว (Park, Public Space and Green Space) 9.โครงสร้างพื้นฐานเขียว (Green Infrastructure) และ10.สาขาการปรับปรุงฟื้นฟูเมือง (Urban Revitalization)

ภายหลังจากการประกาศใช้กฎบัตรอุดรธานี คณะทำงานกฎบัตรอุดรธานีได้ร่วมกันสร้างแผนแม่บทและโครงการเพื่อการพัฒนาย่านตามค่าเป้าหมายรายสาขาที่กำหนดไว้ เช่น โครงการออกแบบปรับปรุงถนนประจักษ์ศิลปาคม โดยการเพิ่มพื้นที่สีเขียว ปลูกต้นไม้ การปรับปรุงรูปลักษณะด้านหน้าอาคารให้สะท้อนเอกลักษณ์ของจังหวัดอุดรธานี โครงการพัฒนาพื้นที่ว่างเพื่อการปรับปรุงฟื้นฟูเมือง เริ่มต้นในพื้นที่ว่างของรัฐในเขตเมืองอุดรธานี และพื้นที่เอกชน เช่น ตลาดปรีชาและตลาดเริ่มอุดม
ติดตามความก้าวหน้า กฎบัตรอุดรธานี ได้ที่ Facebook: วรายุส์ ตรีวัฒนสุวรรณ

• กฎบัตรเมืองป่าตอง (Patong Mice and Greenest City)

กฎบัตรเมืองป่าตองมีการลงนามเบื้องต้นโดยองค์กรทุกภาคส่วนในพื้นที่เมืองป่าตองร่วมกับจังหวัดภูเก็ตเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2562 มีการกำหนดค่าเป้าหมายสาขาการพัฒนาทั้งหมด 6 สาขาได้แก่ 1.MICE ไมซ์และการท่องเที่ยวให้มีมาตรฐาน 2. เศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy) 3. คมนาคมขนส่งสีเขียว (Green Transportation)
4.
การพัฒนาที่อยู่อาศัย (Housing) 5. โครงสร้างพื้นฐานเขียว (Green Infrastructure) 6. สวนสาธารณะและพื้นที่สีเขียว (Urban Revitalization) และได้มีการพัฒนาโครงการเพื่อตอบรับเป้าหมายสาขาการพัฒนาอาทิโครงการออกแบบปรับปรุงถนนทวีวงศ์ (ถนนสายที่ 1) และโครงการออกแบบผังชุมชนกะหลิมให้เป็นพื้นที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม 

ติดตามความก้าวหน้ากฎบัตรเมืองป่าตองได้ที่ Facebook: ประชาสัมพันธ์เทศบาลเมืองป่าตอง

กฎบัตรสระบุรี (Saraburi Greenest and Healthy City )

บริษัทสระบุรีพัฒนาเมือง SBCD ได้ร่วมกับเครือข่ายองค์กรภาครัฐและเอกชนภายในจังหวัดสระบุรีร่วมกันลงนามเบื้องต้นกฎบัตรสระบุรีเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2562 และมีการกำหนดค่าเป้าหมายการพัฒนาใน 9 สาขาได้แก่ 1.MICE ไมซ์และเศรษฐกิจสีเขียว (MICE & Green Economy) 2. คมนาคมขนส่งสีเขียว (Green Transportation) 3. เกษตรและอาหารปลอดภัย (Green Agriculture and Safety Food) 4. อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry) 6. พลังงานสีเขียว (Green Energy) 7. สวนสาธารณะและพื้นที่สีเขียว (Park, Public and Green Spaces) 8.โครงสร้างพื้นฐานสีเขียว (Green Infrastructure) 9.ฟื้นฟูเมือง (Urban Revitalization) และได้มีการออกแบบพัฒนาโครงการตามค่าเป้าหมายไว้เบื้องต้นได้แก่โครงการออกแบบกายภาพและฟื้นฟูพื้นที่คลองเพรียวถนนพิชัยณรงค์สงคราม 1, โครงการออกแบบกายภาพและฟื้นฟูพื้นที่ตลาดสุขุมาลรวมไปถึงการประชุมเพื่อขับเคลื่อนการจัดงาน MICE & MILK 2024 ซึ่งได้มีการประชุมหารือครั้งแรกไปเมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2562 โดยวางให้กิจกรรมนี้นำเอาแนวคิด FOOD THEME PARK ผนวกเข้ากับความโดดเด่นของผลิตภัณฑ์และศักยภาพของจังหวัดสระบุรี 3 ด้านได้แก่ 1.นวัตกรรมผลิตภัณฑ์นม 2.นวัตกรรมเกษตรอาหาร 3.ท่องเที่ยววัฒนธรรมและธรรมชาติเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว 

ติดตามความก้าวหน้ากฎบัตรสระบุรีได้ที่ Facebook:  SBCD สระบุรีพัฒนาเมือง

กฎบัตรนครสวรรค์ (Nakhon Sawan MICE and Greenest City)

บริษัทสระบุรีพัฒนาเมือง SBCD ได้ร่วมกับเครือข่ายองค์กรภาครัฐและเอกชนภายในจังหวัดสระบุรีร่วมกันลงนามเบื้องต้นกฎบัตรสระบุรีเมื่อวันที่ 30 พฤษภาคม 2562 และมีการกำหนดค่าเป้าหมายการพัฒนาใน 9 สาขาได้แก่ 1.MICE ไมซ์และเศรษฐกิจสีเขียว (MICE & Green Economy) 2.ที่อยู่อาศัย (Housing) 3.คมนาคมขนส่งสีเขียว (Green Transportation) 4.พลังงานสีเขียว (Green Energy) 5. สวนสาธารณะและพื้นที่สีเขียว (Park, Public and Green Spaces) 6.เกษตรและอาหารปลอดภัย (Green Agriculture and Safety Food) 7. อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry) 8.โครงสร้างพื้นฐานสีเขียว (Green Infrastructure) 9.ฟื้นฟูเมือง (Urban Revitalization) 10.สุขภาพ (Well-Being) และได้พัฒนาโครงการตามค่าเป้าหมายไว้เบื้องต้นได้แก่โครงการปรับปรุงอาคารท่าข้าวกำนันทรงให้เป็นศูนย์ประชุมและศิลปะนานาชาตินอกจากนี้ยังมีการหารือการจัดงาน Nakhon Sawan International Arts and Eat 2020 เทศกาลศิลปะการแสดงอาหารสุขภาพแห่งลุ่มเจ้าพระยาบนพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำน่าน  แม่น้ำเจ้าพระยาท่าข้าวกำนันทรงเกาะญวนอุทยานสวรรค์และหาดทรายริมแม่น้ำปิงและอีกหลายพื้นที่

ติดตามความก้าวหน้ากฎบัตรนครสวรรค์ได้ที่ Facebook:  เทศบาลนครนครสวรรค์

กฎบัตรกรุงเทพมหานครฯ (Bangkok Charter )

หน่วยงานภาครัฐนำโดยกรุงเทพมหานครร่วมกับบริษัทกรุงเทพธนาคมจำกัดวิสาหกิจในสังกัดกรุงเทพมหานครและบริษัทกรุงเทพพัฒนาเมืองจำกัดพร้อมเครือข่ายกำลังดำเนินการยกร่างกฎบัตรกรุงเทพมหานครซึ่งประกอบด้วยกฎบัตรย่อย 5 กฎบัตรแบ่งตามพื้นที่ได้แก่กฎบัตรรัตนโกสินทร์กฎบัตรอโศกพระรามเก้ากฎบัตรบางหว้ากฎบัตรเตาปูนบางโพและกฎบัตรบางขุนเทียนโดยมีเป้าหมายเพื่อหาแนวทางร่วมกันยกระดับกรุงเทพมหานครให้เป็นเมืองเขียว (Greenest City) ครอบคลุมพื้นที่ทั่วกรุงเทพฯและยกระดับศักยภาพย่านและพื้นที่ที่มีความโดดเด่นทางเศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรมเช่นย่านรัตนโกสินทร์ที่วางแนวคิดการฟื้นฟูคุณค่าสถาปัตยกรรมชุมชนสถาปัตยกรรมไทยและกิจกรรม public art กิจกรรม street art 

ติดตามความก้าวหน้ากฎบัตรกรุงเทพมหานครฯได้ที่  www.thanakom.co.thrattanakosin.org

กฎบัตรกระบี่ (Krabi Charter)

หน่วยงานองค์กรทั้งภาครัฐและเอกชนในจังหวัดกระบี่เพิ่งจัดประชุมหารือเตรียมการการศึกษาเพื่อกฎบัตรกระบี่เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2562 โดยมีนายกเทศมนตรีเมืองกระบี่ประธานหอการค้ากระบี่และและผู้แทนภาครัฐและเอกชนเข้าร่วมประชุมและได้ข้อสรุปว่าที่ประชุมเห็นชอบการจัดทำกฎบัตรกระบี่โดยใช้เวลาเตรียมการประมาณ 4 เดือนก่อนจะเริ่มต้นเข้าสู่ขั้นตอนแรกการจัดทำกฎบัตรโดยเบื้องต้นที่ประชุมได้นำเสนอแนวคิดอันจะนำไปสู่ค่าเป้าหมายการพัฒนาอาทิการพัฒนา MICE และ Green growth & Green tourism การปรับปรุงฟื้นฟูกายภาพเมือง SG & LEED-ND และ Complete streets สร้างเมืองแห่งการเดินการเชื่อมต่อสนามบินนานาชาติกับเมืองด้วยระบบขนส่งรถไฟฟ้ารางเบาฯลฯ

ติดตามความก้าวหน้ากฎบัตรกระบี่ได้ที่ Facebook: ประชาสัมพันธ์เทศบาลเมืองกระบี่